Filtr UV ma ważne zadanie: ogranicza ilość promieniowania UVA i UVB docierającego do skóry. Nie robi jednak wszystkiego. Nie dostarcza organizmowi antyoksydantów, nie uczestniczy w tworzeniu kolagenu i nie wspiera procesów, od których zależy kondycja skóry od wewnątrz.
Dlatego rozsądne dbanie o skórę latem nie powinno kończyć się na tym, co na nią nakładamy. Ochrona zewnętrzna jest potrzebna, ale skóra korzysta również z zasobów dostarczanych wraz z dietą i dobrze dobraną suplementacją.
Jak promieniowanie UV przyspiesza starzenie skóry?
Promieniowanie UV zwiększa w skórze powstawanie reaktywnych form tlenu, potocznie nazywanych wolnymi rodnikami. Gdy jest ich za dużo, rozwija się stres oksydacyjny, który może uszkadzać lipidy, białka, DNA komórek oraz elementy macierzy zewnątrzkomórkowej.
Promieniowanie UVA dociera głębiej i ma szczególne znaczenie w procesie fotostarzenia.
UVB działa głównie w naskórku i odpowiada między innymi za oparzenia słoneczne.
Oba rodzaje promieniowania mogą jednak zaburzać strukturę skóry i przyspieszać zmiany, które z czasem stają się widoczne jako utrata jędrności, nierówny koloryt, przesuszenie, drobne linie i zmarszczki.
Zanim zmarszczka stanie się widoczna w lustrze, pod skórą musi zadziać się naprawdę dużo. Wcześniej dochodzi między innymi do zmian w strukturze kolagenu, elastyny i innych elementów tworzących podporę skóry.
Czego filtr UV nie może zrobić dla skóry?
Filtr przeciwsłoneczny działa przede wszystkim na etapie ekspozycji. Ogranicza ilość promieniowania docierającego do skóry, ale nie dostarcza jej składników potrzebnych do odbudowy, nie zwiększa zasobów antyoksydacyjnych organizmu i nie uczestniczy w tworzeniu kolagenu.
To nie jest wada filtra. Po prostu nie takie jest jego zadanie.
Ochrona zewnętrzna i odżywianie skóry od wewnątrz działają na różnych poziomach. Filtr zmniejsza ekspozycję na UV, natomiast witamina C bierze udział w procesach zachodzących już w organizmie.
Nie trzeba więc wybierać między filtrem a witaminą C. Trzeba rozumieć, że robią dwie różne rzeczy.
Witamina C, kolagen i elastyna – na czym polega ich związek?
Kolagen odpowiada głównie za strukturę i wytrzymałość skóry. Elastyna umożliwia jej rozciąganie i powrót do wcześniejszego kształtu. Razem z innymi składnikami macierzy zewnątrzkomórkowej tworzą rusztowanie, od którego zależą jędrność i sprężystość skóry.
Najważniejszy dla organizmu jest kolagen, który potrafi on sam wytworzyć. Aby było to możliwe, potrzebuje jednak odpowiednich składników, a jednym z najważniejszych jest witamina C. Uczestniczy ona w reakcjach niezbędnych do tworzenia i stabilizowania włókien kolagenowych.
Z elastyną zależność jest mniej bezpośrednia, ale również istotna. Witamina C nie zwiększa jej produkcji w taki sam sposób jak produkcji kolagenu. Dzięki działaniu antyoksydacyjnemu może jednak pomagać ograniczać uszkodzenia elastyny oraz innych struktur odpowiedzialnych za sprężystość skóry.
Najprościej można więc powiedzieć:
Witamina C wspiera prawidłową produkcję kolagenu i pomaga chronić elastynę oraz inne elementy skóry przed stresem oksydacyjnym.
Można nakładać na twarz najlepsze kosmetyki świata, ale nie wykonają one za organizm całej pracy związanej z tworzeniem i utrzymaniem jego własnych struktur podporowych.
Czy składniki kremów z filtrem mogą wpływać na organizm i środowisko?
Ochrona przeciwsłoneczna jest potrzebna, ale nie oznacza to, że każdy składnik każdego preparatu jest całkowicie obojętny dla skóry, organizmu i środowiska.
Badania FDA wykazały, że niektóre organiczne filtry UV mogą przenikać przez skórę i być wykrywane we krwi. Sam fakt ich wykrycia nie oznacza jeszcze, że powodują szkodę. Pokazuje jednak, że część substancji nie pozostaje wyłącznie na powierzchni ciała i że ich bezpieczeństwo przy długotrwałym, regularnym stosowaniu wymaga dalszej oceny.
Niektóre składniki kosmetyków przeciwsłonecznych mogą również powodować podrażnienia, alergię kontaktową lub fotoalergię, szczególnie u osób ze skórą wrażliwą. Wokół części filtrów chemicznych trwają także dyskusje dotyczące ich potencjalnego wpływu na gospodarkę hormonalną, dlatego ich dopuszczalne stężenia i zastosowania są okresowo ponownie oceniane.
Osobnym problemem jest środowisko. To, co zmywamy ze skóry podczas kąpieli, trafia do mórz, oceanów, jezior i systemów kanalizacyjnych. NOAA wskazuje, że niektóre składniki filtrów przeciwsłonecznych, między innymi oksybenzon, oktinoksat i oktokrylen, mogą szkodzić koralowcom oraz innym organizmom wodnym.
Nie oznacza to, że substancja szkodliwa dla rafy koralowej automatycznie działa tak samo na człowieka. Inne są stężenia, drogi ekspozycji i mechanizmy biologiczne. Pokazuje jednak, że skład kosmetyku ma znaczenie również po jego zmyciu ze skóry.
Rozsądna ochrona przeciwsłoneczna nie musi więc oznaczać nakładania coraz większej ilości kosmetyków. Można łączyć dobrze dobrany preparat z cieniem, kapeluszem, okularami i odzieżą osłaniającą skórę.
Wybierając krem z filtrem upewnij się że nie zawiera on substancji potencjalnie szkodliwych dla Twojej skóry i dla środowiska. Szukaj preparatów mineralnych opartych na tlenku cynku — Zinc Oxide. Zapewnia ochronę przed UVA i UVB i jest dobrą opcją szczególnie dla skóry wrażliwej. Lepiej wybierać krem lub lotion niż spray, aby nie wdychać drobnych cząstek.
Dlaczego forma witaminy C ma znaczenie?
Sama liczba miligramów na etykiecie nie mówi jeszcze, jaka część witaminy C zostanie wchłonięta i wykorzystana przez organizm.
Witamina C jest wchłaniana w przewodzie pokarmowym przy udziale określonych transporterów. Ich możliwości są ograniczone, dlatego wraz ze wzrostem jednorazowej porcji może spadać procent składnika, który zostanie przyswojony.
Formuły liposomalne wykorzystują fosfolipidy do tworzenia mikroskopijnych struktur otaczających witaminę C. Prawidłowo opracowana formuła może wspierać jej wchłanianie, ale nie każdy produkt opisany jako „liposomalny” jest taki sam.
Przy ocenie produktu warto sprawdzić:
- ile fosfolipidów rzeczywiście zawiera,
- jaka jest proporcja fosfolipidów do witaminy C,
- czy fosfolipidy tworzą podstawę formuły, czy są jedynie dodatkiem,
- jak wygląda pełny skład produktu,
- czy gotowa formulacja była badana,
- czy producent opisuje technologię, a nie tylko używa słowa „liposomalny”.
Zwykła emulsja lub zagęszczony płyn z dodatkiem lecytyny nie musi być stabilną formułą liposomalną.
Co wyróżnia Altrient C?
Altrient C to liposomalna witamina C opracowana przez LivOn Labs w technologii LET™. Jedna saszetka zawiera 1000 mg witaminy C w formie askorbinianu sodu oraz 1000 mg fosfolipidów, w tym minimum 500 mg fosfatydylocholiny.
Proporcja witaminy C do fosfolipidów wynosi więc 1:1. Fosfolipidy nie są tutaj symbolicznym dodatkiem do zwykłego roztworu witaminy C, ale podstawą całej formuły.
To również one odpowiadają za charakterystyczną, gęstą konsystencję produktu przypominającą płynny miód. Altrient C nie jest żelem zagęszczonym pektynami, cukrem, glicerolem czy innymi substancjami żelującymi.
Fosfolipidy są naturalnymi składnikami błon komórkowych. Dzięki swojej budowie mogą tworzyć dwuwarstwowe struktury zdolne do otaczania substancji rozpuszczalnych w wodzie, takich jak witamina C.
W formule liposomalnej takiej jak Altrient C ich zadaniem jest wspieranie ochrony składnika podczas przechodzenia przez układ pokarmowy oraz jego biodostępności.
Co pokazuje badanie Altrient C dotyczące skóry?
Gotową formułę Altrient C oceniano w randomizowanym, podwójnie zaślepionym badaniu kontrolowanym placebo przeprowadzonym przez Princeton Consumer Research. W badaniu uczestniczyło 41 osób z widocznymi oznakami starzenia i utraty jędrności skóry.
Po 16 tygodniach w grupie przyjmującej jedną saszetkę dziennie odnotowano poprawę elastyczności skóry o 35% oraz zmniejszenie widoczności drobnych linii o 7,5%.
Badanie dotyczyło gotowej formuły Altrient C, a nie dowolnej witaminy C czy wszystkich produktów określanych jako liposomalne. Jego wyniki nie oznaczają również, że każda osoba uzyska identyczny efekt ani że suplement może zastąpić ochronę przeciwsłoneczną.
Pokazują natomiast, że konkretna formuła została oceniona pod kątem wybranych parametrów skóry.
Najczęstsze pytania
Czy witamina C może zastąpić filtr UV?
Nie. Witamina C nie blokuje promieniowania UVA ani UVB. Filtr i witamina C działają w różny sposób i nie są dla siebie zamiennikami.
Czy witamina C pomaga chronić elastynę?
Witamina C nie uczestniczy w produkcji elastyny w taki sam sposób jak w produkcji kolagenu. Jej działanie antyoksydacyjne może jednak pomagać ograniczać uszkodzenia elastyny wywoływane przez stres oksydacyjny.
Czy witaminę C można przyjmować latem?
Tak. Witaminę C można przyjmować przez cały rok, również latem. Nie działa fotouczulająco i nie zwiększa czasu, który można bezpiecznie spędzić na słońcu.
Czy składniki filtrów UV mogą przenikać przez skórę?
Niektóre organiczne filtry UV mogą być wchłaniane przez skórę i wykrywane we krwi. Samo ich wykrycie nie jest dowodem szkodliwości, ale pokazuje, że nie wszystkie pozostają wyłącznie na powierzchni ciała.
Czy wszystkie kremy z filtrem szkodzą rafom koralowym?
Nie. Problem dotyczy określonych substancji, ich stężeń i wpływu na konkretne organizmy. Wśród składników badanych pod tym kątem znajdują się między innymi oksybenzon, oktinoksat i oktokrylen.
Wnioski
Filtr UV ogranicza ilość promieniowania docierającego do skóry. Witamina C uczestniczy natomiast w procesach zachodzących wewnątrz organizmu: wspiera prawidłową produkcję kolagenu i pomaga chronić komórki oraz elastynę przed stresem oksydacyjnym.
Altrient C nie robi tego, co filtr UV. Dostarcza witaminę C w formule o wysokiej zawartości fosfolipidów, zaprojektowanej z myślą o jej biodostępności.
Pełna strategia dbania o skórę latem obejmuje więc rozsądną ekspozycję na słońce, cień, odzież ochronną, świadomy wybór kosmetyków oraz odpowiednią podaż składników potrzebnych organizmowi.
Źródła
- Pullar J.M., Carr A.C., Vissers M.C.M., The Roles of Vitamin C in Skin Health, „Nutrients”, 2017:
https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC5579659/ - National Institutes of Health, Vitamin C – Fact Sheet for Health Professionals:
https://ods.od.nih.gov/factsheets/VitaminC-HealthProfessional/ - Purpura M. i wsp., Liposomal delivery enhances absorption of vitamin C into plasma and leukocytes, 2024:
https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/39237620/ - U.S. Food and Drug Administration, badania dotyczące wchłaniania składników filtrów przeciwsłonecznych:
https://www.fda.gov/about-fda/center-drug-evaluation-and-research-cder/division-applied-regulatory-science-sampling-dars-projects - National Oceanic and Atmospheric Administration, Skincare Chemicals and Coral Reefs:
https://oceanservice.noaa.gov/news/sunscreen-corals.html - Princeton Consumer Research, raport z badania Altrient C:
https://www.altrient.com/assets/uploads/clinical-trial-Prinston-Consumer.pdf - Altrient, opis badania dotyczącego elastyczności skóry i drobnych linii:
https://www.altrient.com/pages/altrient-2014-skin-study - Altrient C – skład i informacje o produkcie, Vitallabs.pl:
https://vitallabs.pl/produkt/altrientc-livon-labs-liposomalna-witamina-c-1000mg/
Disclaimer
Materiał ma charakter edukacyjny i nie zastępuje konsultacji lekarskiej, dermatologicznej ani dietetycznej. Informacje o filtrach UV odnoszą się do wybranych substancji i nie oznaczają, że wszystkie preparaty przeciwsłoneczne są szkodliwe. Witamina C i Altrient C nie zastępują filtrów UV, cienia, odzieży ochronnej ani rozsądnego korzystania ze słońca.
Suplement diety nie zastępuje zróżnicowanej diety, zdrowego stylu życia, diagnostyki ani leczenia. Nie należy przekraczać zalecanej porcji do spożycia w ciągu dnia. W przypadku chorób, stosowania leków, ciąży, karmienia piersią lub niepokojących objawów stosowanie suplementu należy skonsultować z lekarzem lub innym wykwalifikowanym specjalistą.
